Jak wygląda procedura apostazji?

Najważniejsze: musisz mieć skończone 18 lat.

Procedura:

• Generujesz przez naszą stronę oświadczenie o wystąpieniu z kościoła (zapisuje się ono w formacie PDF na Twoim urządzeniu najczęściej w katalogu Pobrane) i drukujesz dwa egzemplarze. Czasem potrzebne będzie świadectwo chrztu – wyjaśniamy to w kolejnej odpowiedzi.
• Idziesz z dwoma egzemplarzami do proboszcza parafii, gdzie aktualnie mieszkasz.
• Składasz jeden egzemplarz proboszczowi (on zrobi kopię dla kurii), a na swoim otrzymujesz potwierdzenie przyjęcia dokumentu.

Od proboszcza nie otrzymasz od razu zaświadczenia o apostazji. Możesz natomiast za jakiś czas, po złożeniu oświadczenia, poprosić znowu o świadectwo chrztu, a na nim powinna już znaleźć się adnotacja o wystąpieniu z Kościoła.

Najważniejsze: sama rozmowa z księdzem nie jest istotą procedury. Apostazja jest skuteczna wtedy, gdy w księdze chrztów zostanie wpisana adnotacja o wystąpieniu z Kościoła.

Uwaga - jeśli za granicą (np. w Niemczech) już wystąpiłeś/aś z Kościoła katolickiego, to nie musisz tego robić też w Polsce. Twoja parafia chrztu powinna już mieć tę informację.

Dlaczego czasem muszę mieć świadectwo chrztu i jak je załatwić?

Jeśli oświadczenie składasz w parafii, gdzie był Twój chrzest, nie musisz mieć świadectwa – składasz tylko wydrukowane oświadczenie. Jeśli Twój chrzest był gdzie indziej, musisz załatwić świadectwo chrztu (chyba że masz stare, to też może być, bo nie traci ważności) i dołączasz je do składanego oświadczenia.

Jak załatwić świadectwo chrztu?

• można osobiście odebrać je z parafii chrztu
• można poprosić parafię o jego przygotowanie i poprosić, by parafia ta przesłała listownie lub e-mailem Twoje świadectwo chrztu do parafii, gdzie będziesz składać oświadczenie. Księża mają obowiązek wystawienia aktu chrztu lub jego przesłania do innej parafii na nasze każde żądanie.

W praktyce parafie często odmawiają wysyłania dokumentów do innych parafii albo utrudniają ich wydanie. Najpewniejszym rozwiązaniem jest odebranie aktu chrztu osobiście.

Akt chrztu zazwyczaj wydawany jest bezpłatnie. W przepisach kościelnych jest co prawca mowa o tym, że za sporządzenie dokumentu ksiądz może pobrać opłatę w rozsądnej wysokości wynikającej z kosztów administracyjnych, jednak nie spotkaliśmy się z taką sytuacją. Jeśli ksiądz w ogóle odmawia wydania aktu lub żąda dużych pieniędzy, zgłoś sprawę do Kościelnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Czy mogę oświadczenie o apostazji wysłać pocztą, mailem lub przekazać przez kogoś?

Nie. Dokument musisz złożyć osobiście spotykając się z proboszczem.

Apostazja a pogrzeb?

Apostazja nie ma wpływu na pochówek, na pogrzebie jedynie nie będzie księdza. Jeśli w danej gminie nie ma cmentarza komunalnego, pochówek może odbyć się na cmentarzu wyznaniowym i nikt nie może tego odmówić. W sytuacji, gdy w gminie są różne cmentarze, osoba niewierząca też może być pochowana na cmentarzu wyznaniowym w przypadkach, gdy jest tam jej grobowiec rodzinny z wolnym miejscem lub wykupiła wcześniej odrębne miejsce na grób.

Czy czekają mnie jakieś konsekwencje?

Tylko kościelne.

• nie będzie można sprawować i przyjmować sakramentów
• nie będzie można w przyszłości być chrzestnym/chrzestną, świadkiem bierzmowania, świadkiem zawarcia małżeństwa – uwaga, mowa jest o przyszłości po apostazji, to co się wcześniej wydarzyło jest ważne
• będzie obowiązywać nas zakaz wykonywania urzędów, posług i zadań w kościele
• będziemy mieć zakaz przynależności do stowarzyszeń, ruchów i organizacji kościelnych i katolickich
• na naszym pogrzebie nie będzie księdza

Czy jest jakiś problem z księdzem przy formalnościach?

Może się zdarzyć, że ksiądz będzie Cię namawiał do wycofania decyzji i pozostaniu w Kościele Katolickim. Według wytycznych musi to robić z miłością i roztropnością.

Ksiądz nie może:

• wymagać świadków
• żądać uzasadnienia
• wymuszać dodatkowych spotkań
• żądać danych, których nie ma w przepisach

Jeśli proboszcz odmawia przyjęcia dokumentu, należy napisać skargę do kurii biskupiej. Jeśli proboszcz nie zna aktualnych przepisów, może je przeczytać w dokumencie: Dekret ogólny KEP w sprawie wystąpień z Kościoła oraz powrotu do wspólnoty Kościoła.

W praktyce najczęstsze problemy to:

• żądanie uzasadnienia decyzji
• próba „przeciągania” sprawy
• odmowa przyjęcia dokumentu
• żądanie dodatkowych danych

W dekrecie KEP nie ma mowy o tym, że w oświadczeniu powinien być adres. Ponieważ zależy nam na tym, bo Kościół miał jak najmniej danych osobowych, nie umieściliśmy pola adresowego w oświadczeniu. Taki dokument jest prawidłowy i ksiądz nie może żądać adresu.

Nie masz obowiązku:

• tłumaczyć swojej decyzji
• pisać uzasadnienia
• spełniać dodatkowych warunków

Jeśli ksiądz odmawia przyjęcia oświadczenia, wyślij je do kurii listem poleconym.

Mieszkam za granicą. Jak wyjść z Kościoła Katolickiego?

Procedura opisana na tej stronie dotyczy wyłącznie osób mieszkających w Polsce. Jeśli mieszkasz za granicą, musisz dostosować się do obowiązującego tam prawa, które ustanowił tamtejszy episkopat. Jest jednak pewna furtka, z której można skorzystać podczas wizyty w Polsce. Można złożyć dokument o wyjściu z kościoła w parafii niedaleko miejsca, gdzie się zatrzymasz (choć najlepiej w parafii chrztu). Wystarczy oświadczyć, że mieszka się w tej parafii. Ksiądz nie ma uprawnień do weryfikowania miejsca zamieszkania, więc musi uwierzyć na słowo.

Czy mogę moje dziecko wypisać z Kościoła?

Niestety nie. Łatwo zapisać, tzn. ochrzcić, wypisać dziecka się nie da. Dopiero gdy będzie ono pełnoletnie, będzie mogło samo opuścić Kościół Katolicki.

Nie znam dokładnej daty chrztu, co zrobić?

W formularzu można wpisać tylko rok, albo rok i miesiąc. Jeśli składasz wniosek w parafii Twojego chrztu, można dopisać miesiąc i dzień podczas spotkania z proboszczem. To łatwe do odnalezienia w księdze chrztów.

A co, jeśli nie wiem, kiedy i gdzie był mój chrzest. Co zrobić?

Niestety, w takim wypadku nie można od razu złożyć oświadczenia. Kościół nie prowadzi centralnej bazy chrztów. Dane są tylko w księgach parafialnych.

W praktyce trzeba:

• ustalić miejsce zamieszkania rodziców w czasie Twojego urodzenia
• zawęzić listę parafii
• kontaktować się z nimi po kolei

Nie ma prostszego sposobu.

Najczęstsze problemy – co robić?

Najczęstsze sytuacje:

Ksiądz robi problemy

• żąda uzasadnienia
• chce kilku spotkań
• odmawia przyjęcia dokumentu

Nie musisz się tłumaczyć. Złóż dokument i tyle.

Ksiądz odmawia przyjęcia oświadczenia

Nie wdawaj się w dyskusję. Wyślij dokument do kurii biskupiej listem poleconym. Kuria zazwyczaj rozwiązuje sprawę.

Ksiądz żąda pieniędzy za apostazję

To bezprawne. Zgłoś sprawę do KIODO.

Ksiądz nie chce wydać aktu chrztu

Ma obowiązek. Jeśli odmawia – zgłoś do KIODO.

Ksiądz kontaktuje się z rodziną

Nie ma prawa. To naruszenie danych.

Apostazja „stoi w miejscu”

Po kilku tygodniach poproś o nowy akt chrztu – powinien zawierać adnotację.