Jak wygląda procedura apostazji?

Najważniejsze: musisz mieć skończone 18 lat.

Procedura:

• Generujesz przez naszą stronę oświadczenie o wystąpieniu z kościoła (zapisuje się ono w formacie PDF) i drukujesz dwa egzemplarze. Czasem potrzebne będzie świadectwo chrztu – wyjaśniamy to w kolejnej odpowiedzi.
• Idziesz z dwoma egzemplarzami do proboszcza parafii, gdzie aktualnie mieszkasz.
• Składasz jeden egzemplarz proboszczowi (on zrobi kopię dla kurii), a na swoim otrzymujesz potwierdzenie przyjęcia dokumentu.

Od proboszcza nie otrzymasz zaświadczenia o apostazji. Możesz natomiast za jakiś czas, po złożeniu oświadczenia, poprosić znowu o świadectwo chrztu, a na nim powinna już znaleźć się adnotacja o wystąpieniu z Kościoła.

Najważniejsze: sama rozmowa z księdzem nie jest istotą procedury. Apostazja jest skuteczna wtedy, gdy w księdze chrztów zostanie wpisana adnotacja o wystąpieniu z Kościoła.

Uwaga - jeśli za granicą (np. w Niemczech) już wystąpiłeś/aś z Kościoła katolickiego, to nie musisz tego robić też w Polsce. Twoja parafia chrztu powinna już mieć tę informację.

Dlaczego czasem muszę mieć świadectwo chrztu i jak je załatwić?

Jeśli oświadczenie składasz w parafii, gdzie był Twój chrzest, nie musisz mieć świadectwa – składasz tylko wydrukowane oświadczenie. Jeśli Twój chrzest był gdzie indziej, musisz załatwić świadectwo chrztu (chyba że masz stare, to też może być, bo nie traci ważności) i dołączasz je do składanego oświadczenia.

Jak załatwić świadectwo chrztu?

• można osobiście odebrać je z parafii chrztu
• można poprosić parafię o jego przygotowanie i poprosić, by parafia ta przesłała listownie lub e-mailem Twoje świadectwo chrztu do parafii, gdzie będziesz składać oświadczenie. Księża mają obowiązek wystawienia aktu chrztu lub jego przesłania do innej parafii na nasze każde żądanie.

W praktyce parafie często odmawiają wysyłania dokumentów do innych parafii albo utrudniają ich wydanie. Najpewniejszym rozwiązaniem jest odebranie aktu chrztu osobiście.

Akt chrztu zazwyczaj wydawany jest bezpłatnie. W przepisach kościelnych jest co prawca mowa o tym, że za sporządzenie dokumentu ksiądz może pobrać opłatę w rozsądnej wysokości wynikającej z kosztów administracyjnych, jednak nie spotkaliśmy się z taką sytuacją. Jeśli ksiądz w ogóle odmawia wydania aktu lub żąda dużych pieniędzy, zgłoś sprawę do Kościelnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (KIODO).

Czy mogę oświadczenie o apostazji wysłać pocztą, mailem lub przekazać przez kogoś?

Nie. Dokument musisz złożyć osobiście spotykając się z proboszczem.

Apostazja a pogrzeb?

Apostazja nie ma wpływu na pochówek, na pogrzebie jedynie nie będzie księdza. Jeśli w danej gminie nie ma cmentarza komunalnego, pochówek może odbyć się na cmentarzu wyznaniowym i nikt nie może tego odmówić. W sytuacji, gdy w gminie są różne cmentarze, osoba niewierząca też może być pochowana na cmentarzu wyznaniowym w przypadkach, gdy jest tam jej grobowiec rodzinny z wolnym miejscem lub wykupiła wcześniej odrębne miejsce na grób.

Czy czekają mnie jakieś konsekwencje?

Tylko kościelne.

• nie będzie można sprawować i przyjmować sakramentów
• nie będzie można w przyszłości być chrzestnym/chrzestną, świadkiem bierzmowania, świadkiem zawarcia małżeństwa – uwaga, mowa jest o przyszłości po apostazji, to co się wcześniej wydarzyło jest ważne
• będzie obowiązywać nas zakaz wykonywania urzędów, posług i zadań w kościele
• będziemy mieć zakaz przynależności do stowarzyszeń, ruchów i organizacji kościelnych i katolickich
• na naszym pogrzebie nie będzie księdza

Czy jest jakiś problem z księdzem przy formalnościach?

Może się zdarzyć, że ksiądz będzie Cię namawiał do wycofania decyzji i pozostaniu w Kościele Katolickim. Według wytycznych musi to robić z miłością i roztropnością.

Ksiądz nie może:

• wymagać świadków
• żądać uzasadnienia
• wymuszać dodatkowych spotkań
• żądać danych, których nie ma w przepisach

Jeśli proboszcz odmawia przyjęcia dokumentu, należy napisać skargę do kurii biskupiej. Jeśli proboszcz nie zna aktualnych przepisów, może je przeczytać w dokumencie: Dekret ogólny KEP w sprawie wystąpień z Kościoła oraz powrotu do wspólnoty Kościoła.

W praktyce najczęstsze problemy to:

• żądanie uzasadnienia decyzji
• próba „przeciągania” sprawy
• odmowa przyjęcia dokumentu
• żądanie dodatkowych danych

W dekrecie KEP nie ma mowy o tym, że w oświadczeniu powinien być adres. Ponieważ zależy nam na tym, bo Kościół miał jak najmniej danych osobowych, nie umieściliśmy pola adresowego w oświadczeniu. Taki dokument jest prawidłowy i ksiądz nie może żądać adresu.

Nie masz obowiązku:

• tłumaczyć swojej decyzji
• pisać uzasadnienia
• spełniać dodatkowych warunków

Jeśli ksiądz odmawia przyjęcia oświadczenia, wyślij je do kurii listem poleconym.

Mieszkam za granicą. Jak wyjść z Kościoła Katolickiego?

Procedura opisana na tej stronie dotyczy wyłącznie osób mieszkających w Polsce. Jeśli mieszkasz za granicą, musisz dostosować się do obowiązującego tam prawa, które ustanowił tamtejszy episkopat. Jest jednak pewna furtka, z której można skorzystać podczas wizyty w Polsce. Można złożyć dokument o wyjściu z kościoła w parafii niedaleko miejsca, gdzie się zatrzymasz (choć najlepiej w parafii chrztu). Wystarczy oświadczyć, że mieszka się w tej parafii. Ksiądz nie ma uprawnień do weryfikowania miejsca zamieszkania, więc musi uwierzyć na słowo.

Czy mogę moje dziecko wypisać z Kościoła?

Niestety nie. Łatwo zapisać, tzn. ochrzcić, wypisać dziecka się nie da. Dopiero gdy będzie ono pełnoletnie, będzie mogło samo opuścić Kościół Katolicki.

Nie znam dokładnej daty chrztu, co zrobić?

W formularzu można wpisać tylko rok, albo rok i miesiąc. Jeśli składasz wniosek w parafii Twojego chrztu, można dopisać miesiąc i dzień podczas spotkania z proboszczem. To łatwe do odnalezienia w księdze chrztów.

Nie wiem, kiedy i gdzie był mój chrzest. Co zrobić?

Niestety, w takim wypadku nie można od razu złożyć oświadczenia.

Kościół nie prowadzi centralnej bazy chrztów. Dane są tylko w księgach parafialnych.

W praktyce trzeba:

• ustalić miejsce zamieszkania rodziców w czasie Twojego urodzenia
• zawęzić listę parafii
• kontaktować się z nimi po kolei

Nie ma prostszego sposobu.

Czy apostazja jest płatna?

Nie.

Apostazja jest bezpłatna i ksiądz nie ma prawa żądać pieniędzy.

Dotyczy to również:

• przyjęcia oświadczenia
• wydania aktu chrztu

Jeśli ktoś żąda opłaty – zgłoś sprawę do KIODO.

Czy ksiądz może odmówić przyjęcia oświadczenia?

Nie powinien, ale zdarza się.

W takiej sytuacji:

• nie wdawaj się w dyskusję
• wyślij dokument do kurii biskupiej
• opisz sytuację

Kuria zazwyczaj rozwiązuje sprawę.

Najczęstsze problemy – co robić?

Najczęstsze sytuacje:

Ksiądz robi problemy

• żąda uzasadnienia
• chce kilku spotkań
• odmawia przyjęcia dokumentu

Nie musisz się tłumaczyć. Złóż dokument i tyle.

Ksiądz odmawia przyjęcia oświadczenia

Wyślij je do kurii biskupiej listem poleconym.

Ksiądz żąda pieniędzy

To bezprawne. Zgłoś sprawę do KIODO.

Ksiądz nie chce wydać aktu chrztu

Ma obowiązek. Jeśli odmawia – zgłoś do KIODO.

Ksiądz kontaktuje się z rodziną

Nie ma prawa. To naruszenie danych.

Apostazja „stoi w miejscu”

Po kilku tygodniach poproś o nowy akt chrztu – powinien zawierać adnotację.